Czasem, żeby zobaczyć przyszłość zabytku, trzeba najpierw zajrzeć w jego przeszłość. Podczas ostatniej sesji Rada Miejska w Piasecznie podjęła uchwałę o przyznaniu 17 651 zł dotacji dla Parafii św. Anny w Piasecznie na wykonanie ekspertyz technicznych i konserwatorskich oraz badań zabytkowego ołtarza znajdującego się w kościele św. Anny.
To ważny krok w kierunku lepszego poznania i zachowania jednego z cennych elementów dziedzictwa naszego miasta. Zanim podejmiemy decyzję o kolejnych pracach przy zabytku, konieczne jest bowiem dokładne poznanie jego historii, stanu zachowania oraz przemian, którym był poddawany na przestrzeni wieków.
Trzy stulecia historii
Warto w tym miejscu przypomnieć niezwykle ciekawy wykład prof. Jakuba Sito, który w czerwcu, w kościele św. Anny, opowiadał o ołtarzu głównym i jego twórcach.
Ołtarz powstał w XVIII wieku, w czasie przebudowy wnętrza świątyni w 1736 roku, z inicjatywy ówczesnego starosty piaseczyńskiego Józefa Aleksandra Sułkowskiego. Jego historia związana jest więc z czasami saskimi, królewskim dworem oraz artystycznym środowiskiem Warszawy.
Nie jest to zatem wyłącznie piękny element wyposażenia kościoła. To również świadek historii Piaseczna, który przetrwał niemal trzy stulecia.
Jak wyglądał pierwotnie?
Jednym z najciekawszych pytań jest to, czy ołtarz, który możemy oglądać dzisiaj, wygląda dokładnie tak, jak wyglądał w XVIII wieku.
Bez pogłębionych badań nie możemy mieć co do tego pewności.
Podczas swojego wykładu prof. Jakub Sito wskazywał na wiele pytań, które wciąż pozostają otwarte. Kto dokładnie był twórcą ołtarza? Jakie były jego pierwotne rozwiązania artystyczne? Co zmieniało się w kolejnych stuleciach? Jak wyglądał pierwotny zamysł tego niezwykłego dzieła?
Planowane badania mogą pomóc odpowiedzieć na te pytania i rozdzielić elementy zachowane z XVIII-wiecznej realizacji od późniejszych przekształceń.
Zabytek, który zmieniał się razem z miastem
Historia samego kościoła św. Anny pokazuje, że na przestrzeni wieków świątynia wielokrotnie była niszczona i odbudowywana. Zmieniał się jej wystrój, prowadzono kolejne remonty i prace konserwatorskie.
Podczas wcześniejszych prac odkryto nawet fragmenty XVI-wiecznych polichromii.
Dlatego przyznana dotacja to nie tylko środki na wykonanie ekspertyz. To przede wszystkim inwestycja w wiedzę o naszym dziedzictwie.
Najpierw badania. Potem konserwacja. A dzięki temu – szansa, że kolejne pokolenia mieszkańców Piaseczna będą mogły oglądać ten sam zabytek i jednocześnie lepiej rozumieć jego prawdziwą historię.
Kolejny krok w stronę ochrony dziedzictwa
Cieszę się, że możemy zrobić kolejny krok w kierunku poznania i zachowania tego, co jest częścią historii naszego miasta.
Ołtarz w kościele św. Anny pamięta Piaseczno sprzed blisko trzech stuleci. Teraz czas pozwolić, aby dzięki badaniom opowiedział nam jeszcze więcej o swojej historii.
Chcę w tym miejscu podziękować Księdzu Proboszczowi Andrzejowi Krynickiemu za zaufanie i wyrażenie zgody na prowadzenie badań.
Dziękuję również wszystkim osobom, którym los piaseczyńskich zabytków nie jest obojętny i które wsparły pomysł przeprowadzenia badań: Wiceprzewodniczącej Rady Miejskiej Magdalenie Woźniak, Szefowej Komitetu Renowacji Cmentarza Parafialnego Danucie Samek oraz Andrzejowi Gałkowskiemu.
Szczególne podziękowania kieruję również do Piotra Kalbarczyka za wsparcie merytoryczne i zaangażowanie w ten projekt.
To dopiero początek. Najpierw chcemy dobrze poznać historię ołtarza, aby później jak najlepiej zadbać o jego przyszłość.
Katarzyna Wypych